Tarief successierechten bij plaatsvervulling.

Een persoon komt bij wijze van plaatsvervulling tot een nalatenschap van een erflater in de plaats van een vooroverleden ouder. Aan welk tarief van successierechten zal hij onderworpen zijn? Tot nu toe oordeelde de fiscus dat de erfgenaam het tarief verschuldigd is tussen de erflater en de plaatsvervullende erfgenaam en niet het eventueel gunstigere tarief van toepassing tussen de erflater en degene wiens plaats wordt ingenomen.

Dit kan nochtans een groot verschil uitmaken.

Hierbij hernemen wij de tarieven inzake successierechten in het Vlaamse Gewest zoals van toepassing tussen broers en zussen alsook tussen tantes/ooms en neven/nichten (tarief tussen vreemden):

Bij het overlijden van een suikertante, zou een neefje, kind van een vooroverleden broer dus € 11.250 meer successierechten verschuldigd dan zijn oom, broer van de overledene. Als er meerdere neefjes/nichtjes zouden zijn, betalen zij bovendien op hun samengevoegde netto-aandelen in de nalatenschap van de vooroverleden tante, terwijl hun ooms en tantes ieder op hun individueel netto-aandeel kunnen genieten van de progressieve tarieven. Het verschil in tarief kan dus nog veel hoger oplopen.

Uit het antwoord op een parlementaire vraag van Vlaams parlementslid Katrien Schryvers van 13 oktober 2009 blijkt nu dat de Vlaamse Minister voor Financiën en Begroting, Philippe Muyters, een andere interpretatie heeft: wanneer de broer of zus van de overledene zelf al is gestorven, nemen neven en nichten bij plaatsvervulling hun plaats in en moeten zij slechts successierechten betalen tegen het tarief als broer of zus. De successierechten worden dan ook voor hen berekend op hun individueel erfdeel.

Bovendien, zo preciseert de Minister, zullen voormelde “neven en nichten” enkel aan het tarief “tussen anderen” getaxeerd worden indien zij in de nalatenschap van hun oom begunstigd worden zonder dat hun vader/moeder is vóór-overleden.

Van verschil in behandeling in taxatie in de successierechten tussen broers en zussen en neven en nichten in geval er twee of meer broers of zussen van de erflaters vóóroverleden zijn en kinderen nalaten, of in geval kinderen van een vóóroverleden broer of zus samen opkomen met een derde, kan aldus geen sprake zijn, aldus de Minister.

Wanneer er door de fiscus een te hoog recht werd geheven doordat zij een verkeerde toepassing van de wet heeft gemaakt, zien wij niet in waarom er geen recht op teruggave meer zou bestaan. O.i. kan een nicht of neef die bij plaatsvervulling is opgetreden, de te veel betaalde rechten nog terugvorderen tot 31 december van het vijfde jaar te rekenen van 1 januari van het jaar tijdens hetwelk de vordering ontstaan is.

De tekst van vraag en antwoord wordt hierbij gevoegd.