Advocaten / Avocats / Lawyers

Home>News>Aanhorigheden bij de gezinswoning en erfbelasting

woensdag, 10 februari 2016

Aanhorigheden bij de gezinswoning en erfbelasting

Rik Deblauwe

Aanhorigheden bij de gezinswoning en erfbelasting – wijziging aan de Codex

Door het reparatiedecreet van 17 juli 2015, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 14 augustus 2015, werd een definitie opgenomen van ‘aanhorigheden’ in de Vlaamse Codex Erfbelasting (hierna ‘de Codex’).

De context

Het aandeel dat de partner erft in de gezinswoning, is vrij van erfbelasting (art. 2.7.4.1.1, § 2, tweede lid). Het moet dan wel gaan om de gezinswoning op het ogenblik van het overlijden, maar daar zijn toleranties voorzien. Als een van de partners (of beiden) naar een rust- of verzorgingsinstelling, of een assistentiewoning verhuisd zijn, blijft de laatste gezamenlijke hoofdverblijfplaats de ‘gezinswoning’ in de zin van dit artikel.

De partner kan ook een feitelijk samenwonende zijn, maar enkel vanaf drie jaar samenwoning en niet als hij of zij een bloedverwant in rechte lijn van de erflater is.

In de Codex was geen definitie opgenomen van wat een gezinswoning is. Men kon zich dus afvragen of de garage, de tuin, de weide ernaast, ook wel vrijgesteld waren in de mate dat ze door de partner verkregen werden.

Er was wel een definitie van ‘aanhorigheid’ in de Codex, in art. 1.1.0.0.2, twaalfde lid, 2°, maar die gold enkel voor titel 2, hoofdstuk 9, dat gaat over het verkooprecht, niet over de erfbelasting. Daar was het van belang voor het verkrijgen van het verlaagd tarief (oud art. 53,2° W. Reg.)

De wijziging

Door art. 2, 2e lid van het Decreet van 17 juli 2015 wordt nu bepaald dat de definitie van 'aanhorigheid' die gold voor het verkooprecht, ook toepasselijk wordt – of beter: is – in de erfbelasting.

Er wordt bepaald dat de aanhorigheden, vermeld in het twaalfde lid, 2° (de definitie in het verkooprecht), in voorkomend geval geacht deel uit te maken van de gezinswoning.

In dat artikel vinden we de volgende definitie:

'aanhorigheid : elk gebouwd of ongebouwd onroerend goed dat volgens de aard, de ligging, de oppervlakte en de waarde ervan een normale bijhorigheid vormt, al naargelang het geval, hetzij van het huis of de verdieping of het gedeelte van verdieping, hetzij van een op te richten woning'.

Deze bepaling stond vroeger in art. 5 van het KB van van 11 januari 1940 betreffende de uitvoering van het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten. De interpretatie van het begrip kunnen we zoeken in de vroegere beslissingen inzake Registratierechten.

In dat verband werd beslist:

•dat een garage die deel uitmaakt van hetzelfde complex waarin de koper een flat of appartement koopt, als een aanhorigheid beschouwd kan worden;

•dat de garage die in de nabijheid van de woning is gelegen, met inachtneming van de feitelijke omstandigheden (normale afstand, bestemming en belangrijkheid ten opzichte van de woning), als aanhorigheid beschouwd kan worden.

De bepaling treedt in werking op de datum van de publicatie in het staatsblad, dus op 14 augustus, maar de Administratie besliste dat de definitie in de praktijk reeds gehanteerd wordt en onmiddellijk van toepassing is ongeacht de datum van overlijden.

Beoordeling

Het is goed dat dit in het decreet werd ingeschreven: het is gewoon de toepassing van de regel dat de bijzaak de hoofdzaak volgt, accessorium sequitur principale. Waar de grens precies ligt, zal de rechtspraak moeten uitmaken.

Inzake inkomstenbelasting hanteert de wet zelf als vuistregel 30 % van de waarde van het geheel. Inzake btw oordeelde het Hof van Justitie dat een goed of dienst beschouwd moet worden als bijzaak als ze voor de cliënt geen doel op zich vormt, maar het middel om in de beste omstandigheden te genieten van de hoofdlevering of -dienst.

Ook hierin kunnen we inspiratie zoeken.

Dat de bepaling retroactief in werking treedt lijkt ons aannemelijk, vermits zij gunstig is voor de belastingplichtige.

Rik Deblauwe  ·  05/11/2015 

Rik Deblauwe

Tiberghien Brussels

Tour & Taxis

Havenlaan|Avenue du Port 86C B.419
BE-1000 Brussels
T +32 2 773 40 00
F +32 2 773 40 55

info@tiberghien.com

Tiberghien Antwerp

Grotesteenweg 214 B.4
BE-2600 Antwerp
T +32 3 443 20 00
F +32 3 443 20 20

info@tiberghien.com

Tiberghien Ghent

Esplanade Oscar Van de Voorde 1
BE-9000 Gent
T +32 9 265 95 51

info@tiberghien.com

Tiberghien Hasselt

Koningin Astridlaan 35
BE-3500 Hasselt
T +32 11 57 00 13

info@tiberghien.com

Tiberghien Luxembourg

23, Boulevard Joseph II
LU-1840 Luxembourg
T +352 27 47 51 11
F +352 27 47 51 10

info@tiberghien.com